HẠNH NGUYỆN CỦA CHƯ PHẬT
Chúng sanh
hữu tình đều sống theo tập quán nghiệp: Sanh ra, lớn lên tồn tại, rồi già nua,
bệnh tật, và kết thúc bằng cái chết. Hàng triệu, hàng tỷ năm tiến hóa, các
chúng sanh loài hữu tình, vô tình nói chung, con người nói riêng, đã thay đổi
rất nhiều, rất nhiều trong đó, xã hội loài người có nhiều tiến bộ vượt bậc với
những thành tựu khoa học, có khả năng chinh phục và khám phá vũ trụ mà trong
kho từ vựng thời xa xưa có lẽ đã gọi là “phép thần thông” mới thực hiện được.
Dẫu vậy, chúng sanh vẫn cứ quanh quẩn trong vòng sanh tử, với những tâm tư nhỏ
hẹp, thấp hèn!. Con người dù có thông minh vạn lần cũng chỉ nằm trong vòng tham
dục, rốt cuộc thuận dòng sanh tử mà sống đi chết lại vẫn như vậy không thay
đổi. Phật đã từng nói giỏi như Ma Ba Tuần có đủ ngũ thông cũng còn trong vòng
sanh tử đau khổ. Ngày nay công nghệ khoa học phát triển, công nghệ 4.0, công
nghệ AI, có thể làm mưa làm gió, hóa
thân thành người thành Phật, Bồ tát như thường. Nhưng đó chỉ là ảo ảnh chứ
không thật.
Con người
bây giờ có thể ngồi một chỗ mà thấy, mà nghe, biết mọi vấn đề đang xảy ra trên
thế giới. Con người bây giờ có thể bay lượn trên không, đi vào vũ trụ bao la,
hay lặn sâu xuống đáy biển, hoặc đi xuyên qua lòng đất. Ngày xưa gọi là đằng
vân độn thổ. Ấy nhưng, cuộc tồn sanh của bao sanh loại vẫn không có gì thay
đổi, vẫn cứ loanh quanh trong thế giới hệ này với trò chơi sanh tử đan xen với
niềm vui nỗi buồn, hạnh phúc khổ đau tiếp nối không ngừng.
Trong giới
hạn của thế giới này, những anh hùng cái thế, những đế vương hùng mạnh, những
khối óc bác học phi thường….cho dù có tâm nguyện, khát vọng hay tham muốn đến
tột cùng cũng chỉ để làm bá chủ toàn cầu, xưng hùng, xưng bá; hay như Chuyển
luân thánh vương tên là Đản Sanh, vốn
chỉ cai trị châu Diêm Phù đề, sau xâm chiếm và cai trị bốn châu thiên hạ, vậy
mà lòng tham vẫn chưa đủ, ông còn khởi tưởng chiếm đoạt Thiên Đế Thích, để một
mình làm vua chư thiên, rồi tất cả cuối cùng đều kết thúc bằng cái chết đọa
lạc, chưa nói đến sự nghiệp xây dựng cơ đồ, mộng đế vương đã lấy đi bao sanh
mạng, máu chảy thành sông, xương chất thành núi, biết bao khổ lụy, tang thương,
“Nhất tướng công thành vạn cốt khô”, chứ có mấy ai mưu cầu hạnh phúc cho chư
thiên và nhân loại, tịnh Phật quốc độ, đưa chúng sanh đến chỗ không sanh không
diệt, không già, không bệnh, không chết ?
Cho nên,
khi một chúng sanh phát tâm Bồ đề hay lập cái chí nguyện mong cầu tuệ giác Vô
thượng Bồ đề mà nội hàm của nó là ‘thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sanh’ nhằm
đạt được giải thoát ngoài ba cõi thì mọi thứ danh vị ở thế gian trở thành hoa
đốm giữa hư không, hay các giá trị không còn nữa như đôi dép rách!
Tâm Bồ đề
là gì? Tâm Bồ đề hay chí nguyện cầu tuệ
giác Vô thượng nói đơn giản là nguyện. Nguyện có hai, nguyện cầu đạo Bồ đề và
nguyện làm lợi ích chúng sanh. Đây là cửa chính yếu vào đạo, nói như Thiền sư
Thật Hiền: “Cửa chính yếu để nhập đạo thì sự phát tâm đứng đầu, việc khẩn cấp
để tu hành thì sự lập nguyện đứng trước. Nguyện có lập thì chúng sanh mới độ
nổi, tâm có phát thì Phật đạo mới thành. Cái tâm quảng đại không phát, cái
nguyện kiên cố không lập, thì dầu trải qua đời kiếp nhiều như cát bụi, cũng y
nhiên vẫn ở trong phạm vi luân hồi. Tu hành dẫu có, cũng hoàn toàn lao nhọc,
khổ sở một cách vô ích. Do đó, mà kinh Hoa Nghiêm nói: quên mất tâm Bồ đề mà tu
hành các thiện pháp thì gọi là hành động theo ma vương. Quên mất còn thế, huống
chi chưa phát. Nên muốn học Như Lai thừa trước phải phát Bồ đề nguyện, không
thể chậm trễ .
Đại Trí Độ
Luận nói: “Trang nghiêm Phật độ là việc lớn, chỉ tu hành công đức không thể
thành được, phải cần có nguyện lực; cũng như sức bò tuy hay kéo xe, nhưng phải
có người cầm cương mới có chỗ đến. Nguyện thanh tịnh quốc độ cũng như vậy,
phước như xe bò, nguyện như người cầm cương”.
Nguyện còn
gọi là bổn nguyện, nhân nguyện, thệ nguyện. Du Già sư địa luận, quyển 45 liệt kê có 5 loại nguyện là phát tâm nguyện,
thọ sanh nguyện, sở hành nguyện, chánh nguyện và đại nguyện, trong đó, chánh
nguyện lại phân làm hai là tổng nguyện và biệt nguyện; đại nguyện lại phân làm
10 nguyện là cúng dường nguyện, thọ trì Chánh pháp nguyện, nhiếp pháp thượng
thủ nguyện, tăng trưởng chúng sanh tâm nguyện, giáo hóa chúng sanh nguyện, tri
thế giới nguyện, tịnh Phật quốc độ nguyện, đồng tâm hành nguyện, tam nghiệp bất
tận nguyện, và thành Bồ đề nguyện.
Thành Duy
Thức luận, quyển 9, cũng nói 4 hoằng thệ nguyện là tổng nguyện, 48 nguyện của
Phật Di Đà, 12 nguyện của Phật Dược Sư, 500 đại nguyện của Phật Thích Ca… là
biệt đại nguyện, tức nguyện lớn riêng của từng người.
Tựu trung,
Bồ đề tâm “là chí nguyện nóng bỏng của một chúng sanh tự thấy mình đang sống
trong cảnh tối tăm, giữa đọa đày khổ nhục, mong tìm một con đường sáng không
những để giải thoát cho bản thân khỏi những đe dọa áp bức mà còn là để giải
thoát cho tất cả những người cùng cảnh ngộ. Bồ đề tâm, đó là ý chí kiên cường
bất khuất của một người bị cột trói trên ngọn lửa rực cháy, bị chà đạp dưới
những sức mạnh tàn khốc của tham vọng điên cuồng của chính ta và của một tập
thể ma quái chung quanh ta.
Tất cả chư
Phật đã thành, đang thành và sẽ thành đều chứng đắc quả vị giác ngộ Vô thượng
Chánh đẳng chánh giác từ sự thành tựu hạnh nguyện của mình hay nói cách khác là
thành tựu viên mãn Bồ đề nguyện. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thuở còn trôi lăn
trong sanh tử luân hồi, chí nguyện nóng bỏng và ý chí kiên cường bất khuất của
Ngài đã bùng phát trong ngục tù Hỏa xa. Ngài tự thuật: “Này chư vị! Trong vô
lượng kiếp xa xưa, Ta đã từng tạo nghiệp xấu nơi thân, khẩu, ý rất nặng nề. Do
nghiệp ấy mà Ta bị đọa vào tám địa ngục lớn, trong đó có địa ngục Hỏa xa. Trong
địa ngục Hỏa xa, cứ hai người kéo lấy một chiếc xe lửa. Ngục tốt ngồi hai bên
đầu xe, bặm miệng, nghiến răng, trừng mắt phun ra lửa dữ, mắt miệng tai mũi đều
phun ra lửa, thân thể to lớn, mạnh mẽ hung bạo hành hạ tội nhân. Bấy giờ, người
bạn tù bên cạnh Ta sức lực đã mỏi mòn, không thể nào bước đi nổi nên chậm chạp
thụt lùi phía sau, liền bị ngục tốt dùng chĩa sắt đâm vào ngực, lấy cây sắt đập
vào lưng, máu chảy lênh láng thân thể như tắm. Người ấy vô cùng thống khổ kêu
la thảm thiết, hoặc gọi cha mẹ, hoặc gọi vợ con, nhưng cũng chỉ có vô ích mà
thôi. Lúc ấy, Ta tận mắt chứng kiến cảnh tượng những người chịu khổ như vậy
trong lòng vô cùng thương xót. Rồi do từ tâm sinh khởi mà Ta phát tâm Bồ đề. Ta
nguyện thay thế cho tất cả những tội nhân, bởi những tội nhân không còn sức
chịu đựng, Ta xin ngục tốt đừng đánh đập họ nữa mà hãy khởi lòng lân mẫn. Ngưu
đầu ngục tốt nghe Ta nói vậy lập tức nổi giận đùng đùng, cầm chĩa sắt, roi sắt
vừa đâm vừa đánh vào đầu Ta, khiến Ta chết liền. Nhưng kỳ lạ thay, cũng ngay
lúc ấy Ta thoát khỏi nạn một trăm kiếp trong địa ngục Hỏa xa. Ta nhờ phát tâm
Bồ đề mà thoát khỏi trọng tội ở địa ngục Hỏa xa. Từ đó, Đức Phật nỗ lực tu tập,
hành Bồ đề đạo cho đến ngày thành tựu Vô thượng Chánh đẳng chánh giác, không
còn thối chuyển.
Nguyện vì
chúng sanh thọ vô lượng khổ chính là tâm nguyện Bồ đề của Đức Phật Bổn Sư Thích
Ca Mâu Ni lúc mới sơ phát tâm. Và với Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai thì như
vầy: “Nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, những kẻ bị mọi thứ bịnh
khổ hành hạ mà không ai cứu giúp, không nơi nương tựa, không có y sỹ, không có
dược liệu, không có thân thuộc, không có nhà cửa, nghèo nàn lắm khổ, thì danh
hiệu của con, một khi qua thính giác của họ, là bịnh khổ tiêu tan, thân tâm an
lạc, nhà cửa, thân thuộc và đồ dùng đầy đủ tất cả, cho đến thực hiện được tuệ
giác vô thượng.
Ba đời chư Phật,
chư Đại Bồ tát thành nên Đạo lớn đều bắt nguồn từ phát tâm Bồ đề. Thế nên sự
phát nguyện rất cần thiết cho con đường tu học. Vì thế Nguyện có lập thì chúng
sanh mới độ nổi, tâm có phát thì Phật đạo mới thành. Cái tâm quảng đại không
phát, cái nguyện kiên cố không lập, thì dầu trải qua đời kiếp nhiều như cát
bụi, cũng y nhiên vẫn ở trong phạm vi luân hồi. Tu hành dẫu có, cũng hoàn toàn
lao nhọc, khổ sở một cách vô ích. Do đó, mà kinh Hoa Nghiêm nói: quên mất tâm
Bồ đề mà tu hành các thiện pháp thì gọi là hành động theo ma vương. Quên mất
còn thế, huống chi chưa phát. Nên muốn học Như Lai thừa trước phải phát Bồ đề
nguyện, không thể chậm trễ .
Đức Phật Bổn Sư ở trong lao ngục nhờ phát tâm
Bồ đề mà thoát khỏi trăm kiếp địa ngục Hỏa xa. Chỉ một niệm phát tâm lành mà
diệt được tội trăm kiếp ở địa ngục, cho ta thấy việc phát tâm nó quan trọng đến
dường nào. Cho nên tu học mà không phát tâm Bồ đề, thì cũng ví như nhà nông cày
bừa đất xong mà không bỏ hạt giống, thì có dù cực khổ cũng hoàn không. Kẻ tu
không phát tâm Bồ đề như nhà nông cày bừa rồi không gieo giống vậy./.
{—]–{
0 nhận xét:
Đăng nhận xét