DUY THỨC CÓ PHẢI LÀ DUY TÂM KHÔNG?
Không phải - Duy Thức luận tuy xem tinh thần là chủ thể, nhưng không
phủ định vật chất, cũng không phủ định hiện tượng khách quan. Còn nếu phủ định,
thì sẽ phủ định đến chỗ “Không” triệt để. Ngay cả thức cũng không còn, thì làm
sao nói duy thức được.
Kỳ thực, nếu bàn tới duy
tâm luận trong triết học, và nếu loại trừ duy vật luận ra thì hầu hết các triết
phái còn lại đều thuộc duy tâm luận. Như Ba con, Locke, Hume v.v.. đều thuộc chủ
quan duy tâm luận (Bồi căn, Lạc Khắc, Humo v.v..) Hegel (Hách Cách Nhĩ) là duy
tâm luận khách quan, Kant (Khang Đức) là duy tâm luận ý chí. Thiềm Mẫu sĩ là
duy tâm luận kinh nghiệm. Béc Kơ nây (Berkeley- Bách cách lâm) là duy tâm luận
trực giác. La Tố là duy tâm luận hoài nghi (Sự phân loại đối với duy tâm luận
như trên dựa vào bài “Pháp tướng duy thức học Khái luận của đại sư Thái Hư).
Nói chung lại, bất kể là loại
duy tâm nào các triết gia đều đưa ra một tiêu chí làm cơ sở lập luận của họ, và
với cơ sở đó, họ khó tránh khỏi sai lầm lấy cục bộ hay bộ phận làm toàn diện
hay toàn bộ. Thuyết duy tâm luận hoài nghi có quan điểm tương đối “thoáng” hơn,
nhưng nó không thể vạch ra được con đường quy kết cứu kính, cho nên cũng không
tránh làm cho người ta bàng hoàng phân vân.
Còn duy thức luận Phật giáo thì thế nào? Tuy nói “ 3 giới là duy
thức” vạn sự vạn vật trong ba giới đều là biến tướng của thức thứ tám, đều là
tướng phần, là hiện hành của thức thứ tám, nhưng không phủ định sự tồn tại của chúng sinh ở ngoài tự ngã
chúng ta. Nói ba giới là duy thức là nói mọi hiện tượng trong ba giới đều là do
thức thứ tám của chúng sanh trong giới tập thể biến hiện ra, tức là biến tướng
của cộng nghiệp của chúng sanh trong ba giới.
Thức thứ tám không những chỉ cho tâm thức hiện tại, mà còn chỉ cho
tâm thức bị huân tập từ thời vô thỉ đến nay, vì vậy mà cũng gọi là nghiệp thức.
Hiện hành của nghiệp thức chính là tướng phần của thức thứ tám, là hiện tượng
ba giới, là thế giới trong đó chúng ta đang cư trú. Thế giới của chúng ta về vật
chất là do thức thứ tám của chúng sanh cùng loại biểu hiện ra. Các chúng sanh hỗ
tương duyên vào nhau, tức là cũng do thức thứ tám của chúng sanh cùng một loại
biểu hiện ra.
Vũ trụ quan của duy thức luận được gọi là “A lại gia duyên khởi” A
lại gia thức là dịch âm từ chữ Phạn của Thức thứ tám: A lại gia thức có nghĩa
là Tạng thức, nó chấp chứa, tàng trữ tất cả mọi hạt giống của Nghiệp. Khi hạt
giống của Nghiệp hiện hành thì tức là nghiệp thức kết thành quả báo; cho nên quả
báo đó cũng là do thức biểu hiện. Đó là đứng về bản thể sự vật mà nói. Còn nếu
đứng về mặt hiện tượng của sự vật mà nói thì đó là “Nghiệp cảm duyên khởi”. Bởi
vì, quả báo – hiện tượng do Thức thứ tám biểu hiện, thực tế là do nghiệp lực của
từng chúng sanh tạo ra. Nếu đứng về phương pháp mà nói, thì dù A lại gia duyên
khởi hay là Nghiệp cảm duyên khởi cũng đều trên nguyên lý cơ bản của Phật pháp
là “duyên sinh luận”. Mục đích tối hậu của Phật pháp chỉ là một chữ “Không” mà
thôi, vì Phật pháp không cần thiết lập một ngẫu tượng siêu hình nào hết, do đó
mà cũng không phạm sai lầm lấy cục bộ làm toàn thể. Do duyên sanh là suy thành
không, ngã cũng không, pháp cũng không, vì vậy không làm người ta phải phân vân
bàng hoàng. Đối với các nhà triết học khác nói chung, chữ “ngã”, chữ “tôi” là
không thể xóa bỏ được, chữ “pháp” (sự vật)
lại càng không thể xóa bỏ được. Bởi vì nếu họ xóa bỏ cái mà họ chấp là ngẫu tướng
cơ bản của họ, thì họ sẽ không khác gì mất nơi nương tựa, mất chỗ đứng, trở
thành lạc lõng!
Vì vậy, không thể đem so sánh duy thức luận Phật giáo với bất cứ một
loại triết học duy tâm nào!.
(Trích
Phật giáo chánh tín: HT Thánh Nghiêm)
PHỤ ĐỀ: Vậy trong các loại Duy: Duy vật , Duy tâm, Duy thức, Phật
giáo thuộc về Duy nào, Phật giáo không phải duy tâm, không phải duy thức và
cũng không phải duy vật. Mà là Duy Nghiệp
cảm duyên khởi”. Bởi vì, duyên khởi hay là Nghiệp cảm duyên khởi cũng đều trên
nguyên lý cơ bản của Phật pháp là “duyên sinh luận”. Mục đích tối hậu của Phật
pháp chỉ là một chữ “Không” mà thôi, vì Phật pháp không cần thiết lập một ngẫu
tượng siêu hình nào hết, do đó mà cũng không phạm sai lầm lấy cục bộ làm toàn
thể. Vậy trong các loại Duy, Phật giáo vượt trên các loại duy, mà là “Duy duyên sanh luận”.
{—]–{
0 nhận xét:
Đăng nhận xét