VƯỢT
QUA KHỔ THÌ DỄ - VƯỢT QUA CÁM DỖ RẤT KHÓ
Vượt qua
đau khổ đôi lúc còn dễ hơn vượt qua cám dỗ. Sau bao năm tu hành, trải nghiệm đủ
kiểu, tôi mới thấy một chuyện trái đời mà rất thật: mình dễ vượt qua cái khổ,
nhưng lại khó vượt qua cái mình thích.
Khổ thì nó
đập thẳng vô mặt. Đau là biết đau. Nhói là biết nhói. Bị ai làm phiền não, bất
an, mình né liền. Né nhanh lắm. Có khi còn nhanh hơn né xe. Vì khổ nó “hôi mùi
nguy hiểm”. Tâm vừa ngửi thấy là tự động tránh.
Còn cám dỗ
thì khác. Cám dỗ không đập. Nó vuốt. Nó tới nhẹ, mà kéo mình đi xa lúc nào
không hay. Nhất là mấy thứ “ngon” như được khen, được nể, có danh, được người
ta coi trọng. Mấy thứ này mới thật sự khó vượt.
Vì nó
không làm mình thấy mình sai. Nó làm mình thấy mình… đúng.
Người ta
khen một câu, mũi mình nở. Một bài mình đăng được nhiều người để ý, mình vui.
Bước vô chỗ đông người, ai cũng chào, cũng mời, cũng kính, tâm mình khoái. Cái
khoái đó ngọt. Ngọt tới mức mình không nhận ra: chính nó là mồi. Mình đang được
nuôi bằng một thứ nghiện — nghiện cảm giác mình có giá. Phiền não tới, mình muốn
hết liền. Cám dỗ tới, mình muốn… thêm liền.
Đó là cái
khó. Ngày trước , tôi cũng như bao người: tránh nguyên nhân làm mình khổ. Ai
làm mình bực thì né. Chỗ nào phiền thì tránh. Môi trường nào kéo tâm mình xuống
thì lùi. Cái đó đúng, và cần. Nhưng càng thực hành , tôi mới thấy có một lớp
nguy hiểm hơn: cái làm mình thích. Cái làm mình khổ thì mình còn cảnh giác. Còn
cái làm mình thích, mình mở cửa đón nó.
Mở cửa
hoài là ngủ. Ngủ riết thành mê. Mê riết là dính. Dính rồi khó gỡ. Đức Phật dạy
rất rõ: các dục vui ít khổ nhiều. Cái nguy hiểm của dục là nó làm mình không thấy
nguy hiểm. Nó làm mình tưởng đó là phước, là may, là “duyên tốt”. Trong khi nhiều
khi, nó chỉ là cái mồi kéo mình đi khỏi sự tỉnh thức.
Bây giờ,
tôi tập : cái gì vừa làm mình “khoái” lên một chút là tôi để ý liền. Không phải
để ghét. Mà để biết: “À, cái này nguy hiểm.” Khen cũng vậy. Danh tiếng cũng vậy.
Được trọng vọng cũng vậy. Nếu không phòng hộ, mấy thứ đó nuôi cái tôi lớn lên rất
nhanh. Cái tôi lớn thì phiền não đi theo như cái bóng. Cho nên tôi nhắc mình
nhiều hơn: đừng chỉ tránh cái làm mình khổ. Phải tránh luôn cái làm mình mê. Vì
chỗ mình dễ té nhất là chỗ mình khoái nhất. Ai chịu quan sát sẽ thấy: Cái làm mình bất an thì mình tránh như tránh
lửa.
Cái làm
mình vui thì mình ôm rất chặt. Ôm riết, thành trói. Phiền não làm mình đau nên
mình dễ tỉnh; cám dỗ làm mình sướng nên mình dễ ngủ. Người tu phải coi chừng
cái “ngủ” này. Vì lạc đường không bắt đầu bằng một cú ngã lớn. Nó bắt đầu bằng
một câu rất nhỏ: “Kệ, có sao đâu.”
Sư Pháp Quang - nguồn sưu tầm
{—]–{
0 nhận xét:
Đăng nhận xét