TẠI SAO
NGƯỜI VIỆT MỞ ĐẦU LỜI KHẤN VÁI BẰNG
“NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT” ĐÚNG HAY SAI?
Trong đời sống tâm linh của người Việt, từ bàn
thờ gia tiên trong mỗi gia đình, đến đình – đền – phủ, ta thường nghe câu mở đầu
quen thuộc:
“Nam mô A
Di Đà Phật”. Gần đây, có ý kiến cho rằng: khấn gia tiên, Thần, Thánh mà niệm
danh hiệu Phật là không đúng, là lẫn lộn tôn giáo.Vậy, nhìn dưới góc độ văn hoá
truyền thống Việt Nam, nhận định đó đúng hay chưa đủ?
1. Văn hoá Việt là văn hoá dung hợp, không phải
độc tôn
Từ hàng
nghìn năm nay, người Việt không sống trong một hệ tôn giáo khép kín. Phật giáo
– tín ngưỡng dân gian – thờ tổ tiên – thờ Thần Thánh cùng tồn tại, đan xen và bổ
trợ cho nhau.
Người Việt:
• Lên chùa lễ Phật- • Về nhà thắp hương
gia tiên. - • Ra đền phủ vấn an chư Thánh. - Nhưng tâm hành lễ là một: Kính –
tin – biết ơn – hướng thiện. -Vì vậy, việc niệm Phật khi khấn không phải pha trộn
tùy tiện, mà là biểu hiện của tinh thần dung hợp văn hoá.
2. “Nam mô A Di Đà Phật” là lời khởi tâm,
không phải tuyên bố giáo lý. Trong thực
hành dân gian, câu “Nam mô A Di Đà Phật” mang ý nghĩa: - Nhiếp tâm: Giúp người
khấn lắng lòng, bỏ tạp niệm. - Khởi thiện
niệm: Mở đầu bằng tâm lành, tâm kính. - Tạo không gian trang nghiêm cho lời
trình bạch.
Người Việt
không hiểu câu này như một lời quy y cứng nhắc, mà hiểu đơn giản: “Con xin khởi
tâm thanh tịnh, kính cẩn trước khi dâng lời.” Vì thế, nói rằng “niệm Phật khi
khấn là sai đối tượng” là áp đặt cách hiểu giáo điều lên thực hành văn hoá.
3. Gia
tiên – Thần – Thánh – Phật không đối lập trong tâm thức Việt. Trong văn hoá Việt:
• Gia tiên là gốc rễ đạo hiếu. • Thần –
Thánh là những bậc có công với dân, với nước, được linh hoá. • Phật là biểu tượng của từ bi, giác ngộ, độ
sinh , Các hệ này không loại trừ nhau, mà cùng hướng con người: Sống tốt hơn – biết ơn – giữ đạo làm người.
Niệm Phật
trước khi khấn gia tiên hay Thánh không phải xin Phật thay Thánh, mà là lấy tâm
Phật làm nền cho mọi lời khấn.
4. Tập quán này đã tồn tại
lâu đời trong văn khấn cổ
Khảo sát
các: • Văn khấn Nôm. • Sớ trình dân gian. • Nghi lễ làng xã truyền thống. Ta dễ
dàng thấy:
Niệm Phật ở đầu hoặc cuối bài khấn xuất hiện rất
phổ biến, kể cả ở đình – đền không thuần Phật giáo.
Điều đó chứng
minh: • Đây là tập quán được cộng đồng
thừa nhận lâu dài. • Không phải lệch chuẩn,
mà là chuẩn mực văn hoá đã định hình
5. Nhìn lại cho đúng: Khấn là đạo lý, không phải tranh luận
giáo điều. Người Việt khấn bằng đạo lý, không khấn bằng lý thuyết tôn giáo. Cái
gốc của việc khấn là:
• Biết ơn tổ tiên. • Kính trọng Thần Thánh. •
Giữ tâm thiện trong đời sống.
Vì vậy: Niệm
“Nam mô A Di Đà Phật” không làm sai lệch tín ngưỡng, mà giúp con người giữ tâm
ngay – tâm tịnh – tâm kính khi hành lễ. Việc mở đầu lời khấn bằng “Nam mô A Di
Đà Phật”: • Đúng với truyền thống văn hoá
Việt. • Phản ánh tinh thần dung hợp tín
ngưỡng
• Giữ
cho việc hành lễ có chiều sâu đạo đức, không mê tín hình thức. Những tranh cãi
chỉ xuất hiện khi ta tách văn hoá khỏi đời sống, và dùng lăng kính giáo điều để
phán xét thực hành dân gian. Anh chị em đồng đạo nghĩ sao về vấn đề này? Hãy chia sẻ góc
nhìn của mình để cùng nhau hiểu đúng và giữ gìn giá trị truyền thống./.
Nguồn
sưu tầm
{—]–{
0 nhận xét:
Đăng nhận xét