TỪ BI VÀ BÁC ÁI GIỐNG HAY KHÁC NHAU Ở CHỖ NÀO?
Những trận
chiến tranh ác liệt trên thới giới từ trước đến nay, giữa nước này với nước nọ,
khu vực này với khu vực kia, do khác màu da, sắc tộc, tôn giáo, chính trị, chủ
nghĩa v.v… làm cho nhân loại đau thương tang tóc, mà nguồn gốc là do tâm thù
hận độc ác, thiếu Từ bi của con người gây ra. Cho đến những sự bất hòa nho nhỏ
trong gia đình, làm cho vợ chồng ly tán, anh em xa lìa, bạn bè tuyệt giao, cũng
đều thiếu Tình thương, thiếu Tâm Từ Bi mà ra.
Vậy, phạm
trù Tâm Từ bi của đạo Phật như thế nào? Thế nào gọi là Từ bi? Từ là ban vui cho
tất cả chúng sanh (Kể cả con người và loài vật, hữu tình và vô tình). Bi là cứu
khổ cho tất cả muôn loài. Nguyên câu chữ Hán là “ Từ năng dự nhứt thiết chúng
sanh chi lạc, Bi năng bạt nhứt thiết chúng sanh chi khổ”. Chữ Bạt ở đây có
nghĩa là nhổ tận gốc đau khổ.
Đối với người nghèo khổ chúng ta phải khởi tình
thương, giúp tiền giúp gạo trong nhất thời cho họ chỉ gọi là Từ, thứ đến tìm
giải pháp giúp vốn liếng để cho họ làm ăn lâu dài, hoặc dạy cho họ nghề nghiệp
để sống trọn đời thoát nghèo khổ, và hướng họ sống Thiện mới gọi là Bi. (Từ cứu
khổ về thân, Bi cứu khổ cả thân lẫn Tâm).
Từ, Bi, Hỷ, xả là Tứ vô lượng Tâm của Đạo Phật. Ở
trong chữ Từ Bi đã bao gồm nghĩa: thương yêu, bao dung, tha thứ, nhẫn nhịn,
hoan hỷ . . . . Sự giúp đở ở đây không chỉ hạn chế trong phạm vi vật chất, mà
nhiều khi chỉ nhờ một lời khuyên giải mà kết quả con cái biết hiếu kính với cha
mẹ, vợ chồng thương yêu hòa thuận, không còn kình cải đánh mắng nhau, không còn
rượu chè, cờ bạc ….
Vậy Từ Bi là một lòng thương rộng lớn vô biên, nó
hướng dẫn con người ta vận dụng tất cả khả năng, tâm tư, phương tiện để làm cho
mọi người, mọi vật thoát khổ được vui.
I/ SO SÁNH TỪ BI VÀ BÁC ÁI.
TỪ Bi và Bác Ái có khác nhau không?
Giữa Từ Bi và Bác Ái khác nhau rất xa.
Từ Bi trong đạo Phật có ba cấp bậc: Từ Bi có cao
thấp tùy theo trình độ tu tập mà Từ Bi có khác nhau và ảnh hưởng khác nhau, đó
là:
a/ Chúng sanh duyên từ.
b/ Pháp duyên từ,
c/ Vô duyên từ.
Bác Ái là tình thương yêu rộng lớn (chủ yếu hướng
đến con người, không nghĩ đến sinh vật, chủ yếu hướng đến người cùng chí hướng,
cùng lòng tin, còn khác thì không được). Vậy Bác Ái, có sự phân biệt, chọn lựa,
hạn chế.
Như vậy, Từ Bi và Bác Ái có cùng một tánh chất
giống nhau ở chỗ rộng hẹp, sâu và cạn mà thôi. Về phương diện không gian - Từ
Bi bao gồm tất cả mọi loài; Về phương diện thời gian, Từ Bi bao gồm tất cả quá
khứ, hiện tai, và tương lai. Còn Bác ái thì chỉ chú trọng về loài người mà ít
khi để ý đến sinh vật; và chỉ cứu khổ cho vui trong hiện tại mà ít nghĩ đến cái
quả trong tương lai.
Có những câu chuyện, gập gềnh về khác biệt tôn giáo
khi cưới vợ gã chồng, hay trên công việc làm ăn, mà khiến cho nhiều người phải
ngậm đắng nuốt cay rán mà sống trong cuộc đời. Có câu chuyện liên quan đến Bác
ái.
Ở Sài Gòn có
một nữ Phật tử, trước đây nhờ tổ chức tôn giáo Bác ái bảo trợ để xuất cảnh sang
Hoa Kỳ. Sau khi qua bên ấy, tổ chức Bác ái này đã ép buộc người này phải bỏ
Phật giáo theo đạo Bác ái, nếu không thì sẽ bị đuổi sở mất việc làm.
Ở đây chúng ta thấy sự hạn hẹp của Bác ái, về thời
gian và không gian, Bác ái ấy có sự tính toán phân biệt, so ra khác xa với Từ
bi của đạo Phật. Những câu chuyện như vậy, nó xảy ra rất nhiều trong những cuộc
hôn nhân khác tôn giáo đều là như vậy.
Từ Bi của đạo Phật bao gồm cả thời gian, không gian
và tất cả mọi loài. Tình thương của đạo Phật vô cùng rộng lớn, Phật dạy không
được giết hại chúng sanh trên từ Thánh nhân, Sư Tăng, phụ mẫu cho đến các loài
bò bay máy cựa đều không được giết, không khuyên người khác giết và không tán
thành cho người ta giết. Từ bi của đạo Phật bao gồm tất cả con người và muôn
loài.
Do đó. Đạo Phật được gọi là Đạo Từ Bi, Đạo Hòa
Bình. Vì thế đạo Phật khuyên mọi người ăn chay là để huân tập lòng Từ bi.
Từ bi có ba bậc cao thấp, tùy theo căn cơ của các
bậc tu hành.
a/ Chúng sanh duyên từ: Bậc Tiểu thừa do quán cảnh
khổ của chúng sanh luân hồi sanh tử trong lục đạo, họ đều là bà con quyến thuộc
của mình mà khởi lòng Từ bi, gọi là “Chúng sanh duyên từ”.
b/ Pháp duyên từ: Các bậc Trung Thừa quán sát thấy
tất cả chúng sanh, cùng mình đều đồng một “Pháp tánh”, đồng một “Bản thể”, nên
chúng sanh đau khổ là mình đau khổ. Không còn phân biệt thân sơ, nam nữ. Như
ngời mẹ nhận thức con là mình, nên con đau khổ là mẹ đau khổ, tức thì phát khởi
lòng Từ bi, gọi là “Pháp duyên từ”.
c/ Vô duyên từ: Loại Từ Bi thứ ba cao siêu đặc biệt
của Đại Thừa là lòng Từ Bi không có tâm năng duyên và cảnh bị duyên, không còn
dụng công, không còn quán sát, đối đải giữa mình và người, mình và vật như hai
thứ Từ bi trước. Lòng Từ Bi nầy xứng theo thể tánh Chơn Tâm mà tự khởi ra bao
la trùm khắp, không thiên lệch một nơi nào. Cũng như ánh sáng mặt trời chiếu
khắp tất cả gần xa, không phân biệt cao thấp, không chú ý một nơi nào, chiếu
soi tất cả một cách vô tư và không dụng công. Loại Từ Bi này gọi là “Vô duyên
từ”.
II/ LỢI ÍCH CỦA TỪ BI
Có người cho rằng, nếu ai cũng Từ Bi thì sẽ trở
thành nhu nhược, dân tộc sẽ yếu hèn, và sự tham tàn, bóc lột sẽ lừng lẫy v.v…
Lo như thế là quá lo xa mà thành ra không thực tế.
Từ xưa đến nay, loài người không phải khổ quá vì Từ
Bi, xã hội không phải yếu hèn, đảo điên vì tình thương quá rộng lớn.
Trái lại, sự đau khổ của cá nhân cũng như của đoàn
thể, một phần rất lớn là do lòng người còn nhiều độc ác. Một nhận xét không ai
có thể chối cải được là một xã hội càng văn minh thì lòng độc ác càng giảm bớt,
tình thương càng tăng thêm, hay ngược lại, tình thương càng tăng, ác độc càng
giảm, thì xã hội càng văn minh hạnh phúc.
Vì thế, đưng lo ngại Từ Bi làm cho con người mềm
yếu, mà chỉ nên lo sợ, nếu sự thù hận độc ác không giảm, thì loài người chắc
chắn sẽ bị tiêu diệt.
Khoa học hiện tại đã dự phần lớn vào đời sống của
chúng ta, nhưng sự tiến bộ của khoa học chưa thể đem lại hòa bình, hạnh phúc
cho nhân loại, nếu những nhà khoa học có ý tưởng đem khoa học, phụng sự cho
tham vọng của một vài dân tộc ưu thế trên thế giới, thì khó có hòa bình và hạnh
phúc được.
Tất cả những khốn khổ của con người phát xuất từ: Áp
bức, nghèo túng, oàn hờn, chiến tranh v.v.. đều phát xuất thiếu lòng từ bi mà
ra. Nếu ưa chuộng hòa bình, hạnh phúc thì thực hiện lòng từ bi.
Nguyên lý căn bản của Đạo Phật là lòng Từ Bi vô
biên. Tình thương yêu ấy rộng rãi không có phân biệt, không có ranh giới, không
phân biệt người thân kẻ thù, kẻ thiện người ác, để riêng thương người nọ mà oán
thù người kia. Sự vinh hạnh và may mắn của chúng ta là, được làm đệ tử Phật,
được ân hưởng Từ bi của Phật, chúng ta sống an nhiên hạnh phúc đời này và đời
sau./.
Những câu kinh Pháp Cú nói về Từ Bi:
“Lấy oán báo oán, oán oán chập chồng.
Lấy ân báo oán,
oán ấy mới tiêu tan”
“Hận thù không thể rửa sạch hận thù
Chỉ có tình thương mới rửa sạch hận thù”
“Hạnh phúc thay cho chúng ta, Sống không hận thù
giữa những người hận thù”
“Nước Từ bi
tràn đến đâu, lửa hận thù chiến tranh sẽ dập tắt đến đấy”./.
Trích” “Từ Bi” – Minh Chiếu
{—]–{
0 nhận xét:
Đăng nhận xét