GIÁO
ĐIỀU CĂN BẢN CỦA PHẬT GIÁO
Phật giáo không có giáo điều mà là giáo luật
hay giới luật. Giới luật của đạo Phật không phải phát xuất từ mệnh lệnh, từ ý
chí của Thần thánh như các tôn giáo khác. Vì vậy, cũng không bao hàm tính chất thần bí như ở
các tôn giáo khác. Giới luật của đạo Phật dựa trên luân lý đạo đức của xã hội
loài người, có tính chất đơn thuần lý tính.
Giới
luật căn bản của đạo Phật là 5 giới 10 điều thiện, 8 giới, 10 giới của người xuất
gia, giới của Tỳ kheo, Tỳ kheo Ny, còn có giới Bồ tát của Đại thừa. Nhưng tất cả
đều dựa vào 5 giới 10 thiện làm nền tảng. Các giới luật khác đều chỉ dựa vào 5
giới 10 thiện mà nâng cao lên, hay phân biệt chi tiết thêm mà thôi. Vì vậy, nếu
giữ được 5 giới 10 thiện được hoàn thiện, thì chấp hành các giới luật khác
không khó khăn gì lắm.
Năm giới là không sát sanh, không trộm cắp,
không tà dâm, không nói dối, và không uống rượu. 10 thiện là dựa trên 5 giới mà mở rộng ra đi
sâu thêm, đồng thời ngăn làm ác, khuyến khích làm điều thiện. Giới nằm trong
hai lãnh vực: chỉ trì và tác trì. Chỉ trì là đình chỉ, ngăn chận việc ác; còn tác trì là cần phải làm các
việc thiện. Năm giới thuộc về chỉ trì,
còn 10 giới thuộc phạm vi tác trì.
Mười
điều thiện bao gồm ba nghiệp:Thân, Khẩu và ý. Thân 3, khẩu 4, ý 3.
Ba thiện
nghiệp thuộc về thân:
1/ Không sát sanh - Phải phóng sanh
2/ Không trộm cắp – phải bố thí
3/ Không tà hạnh – phải giữ phẩm hạnh
Bốn
thiện nghiệp thuộc về khẩu:
1/ Không nói dối - thì nói lời thành thực
2/ Không nói hai lưỡi – thì phải lời hòa nhã
3/ Không nói lời độc ác – thì phải nói lời ái
kính
4/ Không nói lời thêm bớt – thì phải nói lời
ngay thẳng.
Ba
thiện nghiệp thuộc về ý:
1/ Không tham dục – thì giữ tâm thanh tịnh
2/ Không giận dữ - thì khởi tâm từ bi
3/ Không tà kiến – thì phải phát huy chánh kiến,
trí tuệ.
Tóm lại, yêu cầu của đạo Phật về mặt giới luật
là tránh mọi điều ác, làm mọi điều lành, phàm tất cả những việc gì có hại đến
thân tâm, gia đình, xã hội, quốc gia, nhân loại, cho đến tất cả mọi loài hữu
tình, đều nằm trong phạm vi cấm đoán của 5 giới 10 thiện. Và chúng ta gắn hết sức
tránh không làm ác. Nếu không có hại mà có lợi thì ra sức làm; làm ác là phạm
giới- không làm điều thiện cũng là phạm giới ./.
Trích Phật giáo Chánh Tín HT Thánh Nghiêm.
{—]–{
0 nhận xét:
Đăng nhận xét